İçinizi Paramparça Edecek 10 Baba Kız ve Baba Oğul Filmi

11 yaşındaki Sophie, genç babası Calum ile Türkiye'de birkaç günlük bir tatil geçirir. Havuz başında geçirilen saatler, küçük tartışmalar, video kamera kayıtları ve birlikte çıkılan akşamlar sıradan bir yaz tatili gibi görünür. Yıllar sonra yetişkin Sophie, o günleri yeniden hatırladığında çocukken fark edemediği şeyleri de görmeye başlar.

Charlotte Wells filmi büyük dramatik patlamalar yerine küçük anların üzerine kuruyor. Paul Mescal'ın Calum'u kızının yanında neşeli ve rahat görünmeye çalışırken kendi içinde taşıdığı ağırlığı hiçbir zaman açıkça anlatmıyor. Frankie Corio ile arasındaki rahatlık da ilişkinin sahici görünmesinde büyük pay sahibi. Tatil videosu görüntülerinin araya girmesi, anıların ne kadar eksik ve seçici olabileceğini sürekli hatırlatıyor.

Aftersun'un acı tarafı, yaşananlardan çok Sophie'nin yıllar sonra babasına başka gözle bakabilmesinde. Film bittikten sonra insanın aklında büyük bir sahneden çok, çocukken anlam veremediği kendi aile anıları kalıyor.

Yaşlanan Anthony, giderek daha fazla yardıma ihtiyaç duymasına rağmen bunu kabul etmek istemez. Kızı Anne ise hem babasının bakımını üstlenmeye hem de kendi hayatını sürdürebilmeye çalışır. Anthony'nin hafızası zayıfladıkça insanlar, evler ve zaman birbirine karışmaya başlar.

Florian Zeller seyirciyi dışarıdan Anthony'yi izleyen güvenli bir konuma yerleştirmiyor; mekânların ve yüzlerin değişmesiyle onun kafa karışıklığını doğrudan yaşatıyor. Anthony Hopkins'in gurur, öfke, korku ve çocukça kırılganlık arasında gidip gelen performansı olağanüstü. Olivia Colman ise Anne'nin babasına duyduğu sevgi ile artık taşıyamadığı yük arasındaki sıkışmışlığını çok daha sessiz oynuyor.

The Father yalnızca yaşlanma üzerine değil, sevdiğiniz bir insanın hâlâ karşınızda dururken yavaş yavaş sizden uzaklaşmasını izlemek üzerine bir film. Baba-kız ilişkisinin en zor taraflarından birini son derece yalın ve ağır bir şekilde anlatıyor.

Dünya yaşanması giderek zor bir yere dönüşürken eski pilot Cooper, insanlığın yaşayabileceği yeni bir gezegen bulmak için uzaya gönderilen göreve katılır. Bu karar, küçük kızı Murph'ü geride bırakması anlamına gelir. Uzaydaki zaman farklı ilerledikçe baba ile kız arasındaki mesafe yalnızca kilometrelerle ölçülemeyecek hale gelir.

Christopher Nolan'ın büyük ölçekli bilim kurgu fikirlerinin altında oldukça basit bir aile hikâyesi var. Matthew McConaughey'nin Cooper'ı için görev ne kadar büyük olursa olsun filmin duygusal merkezi Murph'le kuramadığı vedada kalıyor. Video mesajlarının izlendiği bölümler, dev uzay gemilerinden ve kozmik görüntülerden çok daha fazla iz bırakıyor.

Interstellar'ı yalnızca uzay yolculuğu üzerinden hatırlamak filme biraz haksızlık olur. En güçlü anlarının çoğu, bir babanın kaçırdığı yıllar ve bir kızın yıllarca taşıdığı kırgınlık üzerine kurulu.

Will ve genç kızı Tom, Portland yakınlarındaki ormanlık bir alanda toplumdan uzakta yaşamaktadır. Yıllardır birlikte kurdukları düzen yetkililer tarafından fark edildiğinde ikili sosyal hizmet sistemine dahil edilir. Tom yeni hayatın sunduğu imkânlara alışmaya başlarken Will için insanlardan uzak kalma ihtiyacı değişmez.

Debra Granik baba ile kız arasındaki çatışmayı bağırış çağırış üzerinden kurmuyor. Ben Foster'ın içine kapanık Will'i ile Thomasin McKenzie'nin giderek kendi kararlarını vermeye başlayan Tom'u arasındaki küçük bakışlar bile ilişkinin değiştiğini belli ediyor. Tom babasını seviyor; ama onu sevmekle onun hayatını yaşamak zorunda olmak arasındaki farkı yavaş yavaş anlamaya başlıyor.

Leave No Trace'ın hüznü birbirini seven iki insanın mutlaka aynı yerde yaşayamayabileceğini kabul etmesinde. Sessizliği nedeniyle ilk anda çok vurucu görünmeyebilir ama baba-kız hikâyesi bittikten sonra kolay kolay akıldan çıkmıyor.

1930'ların Amerika'sında küçük Addie, annesini kaybettikten sonra dolandırıcı Moses Pray'in yanına bırakılır. Moses onun babası olmadığını söylese de aralarındaki benzerlik şüphe uyandırır. Addie kısa sürede Moses'ın dolandırıcılık yöntemlerini öğrenir ve ikili birlikte yollara düşer.

Paper Moon listenin daha neşeli görünen filmi olsa da Addie ile Moses arasındaki ilişkinin altında sürekli bir aidiyet ihtiyacı var. Gerçek hayatta da baba-kız olan Ryan ve Tatum O'Neal'ın atışmaları filme çok doğal bir ritim kazandırıyor. Tatum O'Neal özellikle yetişkinleri kolayca çözen, inatçı Addie rolünde filmin kontrolünü sık sık eline geçiriyor.

Film gözyaşını zorlayan bir melodram değil; duygusunu mizahın ve yol hikâyesinin arasına saklıyor. Tam da bu nedenle Addie'nin Moses'la kurduğu bağ beklenmedik biçimde dokunaklı hale geliyor.

Dünyayı büyük ölçüde yaşanmaz hale getiren belirsiz bir felaketin ardından bir baba ile küçük oğlu güneye doğru yürür. Yiyecek bulmanın bile giderek zorlaştığı bu dünyada baba, oğlunu hem açlıktan hem de karşılarına çıkan insanlardan korumaya çalışır.

John Hillcoat'ın filmi Cormac McCarthy'nin romanındaki kasveti yumuşatmıyor. Gri manzaralar ve boş şehirler arasında hayatta kalmaktan daha fazlası var; baba oğluna nasıl bir insan olması gerektiğini öğretmeye çalışıyor. Viggo Mortensen'in bedensel olarak tükenmiş hali ile Kodi Smit-McPhee'nin hâlâ başkalarına güvenmek isteyen çocuğu arasında sürekli bir gerilim var.

The Road baba olmayı neredeyse imkânsız bir koşula taşıyor: Çocuğunuzu hayatta tutmak için ona dünyanın kötülüğünü öğretirken, içindeki iyiliği de kaybetmemesini istemek. Filmin ağır duygusu büyük ölçüde buradan geliyor.

Edward Bloom hayatı boyunca oğluna devler, cadılar, sirkler ve inanılmaz karşılaşmalarla dolu hikâyeler anlatmıştır. Yetişkin oğlu Will ise babasının gerçek hayatını hiçbir zaman tanımadığını düşünür. Edward'ın sağlığı kötüleştiğinde Will, yıllardır dinlediği hikâyelerin arkasındaki adamı anlamaya çalışır.

Tim Burton'ın masalsı dünyası burada gösterişli bir fanteziden çok Edward'ın kendisini anlatma biçimine dönüşüyor. Albert Finney'nin bitmek bilmeyen hikâyeleri Billy Crudup'ın Will'inde artık hayranlıktan çok öfke yaratıyor. Ewan McGregor'ın genç Edward'ı ise babanın neden kendi hayatını sıradan gerçekler yerine efsanelerle hatırlamak istediğini çok iyi tamamlıyor.

Big Fish'in kalbe dokunduğu yer, bir çocuğun babasını gerçekten tanımanın her ayrıntının doğru olup olmadığını bilmek anlamına gelmediğini fark etmesi. Burton'ın en duygusal filmlerinden biri olmasının nedeni de bu.

Joanna Kramer bir akşam evi terk ettiğinde, işine fazlasıyla bağlı Ted küçük oğlu Billy ile baş başa kalır. Daha önce ebeveynliğin günlük yükünü büyük ölçüde eşine bırakan Ted, yemek hazırlamaktan okul düzenine kadar oğlunun hayatının her ayrıntısıyla ilgilenmek zorunda kalır.

Robert Benton filmin önemli bölümünü Ted ile Billy'nin birbirlerine alışmasına ayırıyor. İlk günlerdeki beceriksizlik ve öfke zamanla çok daha doğal bir baba-oğul ilişkisine dönüşüyor. Dustin Hoffman ile Justin Henry arasındaki gündelik sahneler filmin en iyi bölümleri; Meryl Streep'in Joanna'sı da kolayca kötü karaktere dönüştürülebilecek bir rolde bundan özellikle kaçınıyor.

Kramer vs. Kramer boşanmanın kendisinden çok ebeveyn olmayı öğrenmenin ne anlama geldiğiyle ilgileniyor. Baba-oğul ilişkisindeki küçük değişimleri sabırla gösterdiği için kırk yılı aşkın süre sonra bile duygusal ağırlığını koruyor.

Savaş sonrası Roma'da uzun süre işsiz kalan Antonio sonunda afiş asma işi bulur. Ancak çalışabilmesi için gerekli olan bisikleti daha ilk gün çalınır. Antonio küçük oğlu Bruno'yu da yanına alarak bütün şehri dolaşır ve bisikletini bulmaya çalışır.

Vittorio De Sica'nın filmi büyük bir olay örgüsüne ihtiyaç duymuyor. Antonio'nun giderek artan çaresizliği, onu bütün gün izleyen Bruno'nun gözleri önünde yaşanıyor. Lamberto Maggiorani ile Enzo Staiola arasındaki ilişkiyi güçlü yapan şey de Bruno'nun yalnızca babasını takip eden bir çocuk olmaması; onun davranışlarını sürekli tartması ve örnek aldığı adamı yeniden tanımaya başlaması.

Bicycle Thieves ekonomik yoksulluğu anlatırken aynı zamanda bir babanın oğlunun gözündeki yerini kaybetme korkusuna dokunuyor. Sonlara doğru baba-oğul arasındaki küçücük mesafe, filmin bütün yoksulluk hikâyesinden bile daha ağır geliyor.

Başarılı mimar Ryota ve eşi Midori, altı yıldır büyüttükleri oğulları Keita'nın doğumdan sonra hastanede başka bir bebekle karıştırıldığını öğrenir. Diğer aileyle tanışmaları, iki tarafı da biyolojik bağ ile yıllar içinde kurulmuş ebeveynlik arasında son derece zor bir kararın karşısında bırakır.

Hirokazu Koreeda hikâyeyi kolay bir ahlak dersine çevirmiyor. Masaharu Fukuyama'nın Ryota'sı oğlunu sevmesine rağmen sevgiyi başarı, disiplin ve kendi beklentileri üzerinden göstermeye alışmış bir baba. Diğer ailenin çok daha rahat ve sıcak yapısıyla karşılaşması, onun babalık anlayışındaki eksikleri giderek belirgin hale getiriyor.

Like Father, Like Son'un sorduğu soru basit ama cevabı hiç öyle değil: Bir insanı sizin çocuğunuz yapan şey kan bağı mı, yoksa onunla geçirdiğiniz yıllar mı? Koreeda bu soruyu zorlamadan bıraktığı için film giderek daha dokunaklı hale geliyor.