Is God Is çok tanıdık bir intikam filmi fikriyle başlıyor: Racine ve Anaia adlı ikiz kardeşler, çocukluklarında hayatlarını değiştiren bir saldırının izlerini hâlâ taşıyor. Yıllar sonra anneleri Ruby’den gelen haber onları geçmişle yeniden yüzleştiriyor. Ruby’nin isteği açık: Kendilerini bu hâle getiren babalarını bulup öldürmeleri.
Buraya kadar hikâye kolayca seyirciyi öfkenin tarafına çekebilirdi. Aleshea Harris ise filmi başka bir yere götürüyor. Is God Is “intikam haklı mı?” sorusundan çok, intikam tamamlandığında geriye ne kaldığını merak ediyor. Çünkü Racine ile Anaia aynı yarayı taşısalar da o yarayla aynı biçimde yaşamıyorlar.
Aynı travma neden iki kardeşi aynı yere götürmüyor?
Kara Young’ın canlandırdığı Racine, öfkesini yıllardır hazır bekleyen bir silah gibi taşıyor. İnsanların bakışlarına, küçümsemelerine ve özellikle kardeşine yönelen meraka karşı sürekli tetikte. Yolculuk ilerledikçe şiddete yaklaşımı da giderek daha rahat bir hâl alıyor.
Mallori Johnson’ın Anaia’sı ise çok daha sessiz. Babalarını bulmak için yola çıkmayı kabul ediyor ama Racine’deki öfke onda aynı biçimde karşılık bulmuyor. Anaia korkak değil; yalnızca yaşadıklarıyla ne yapacağını hâlâ tartıyor. Bu fark, filmin asıl gerilimini iki kardeş arasına taşıyor.
Bir noktadan sonra mesele babayı bulmak olmaktan çıkıyor. Asıl soru şu oluyor: Aynı acıyı yaşamış iki insan, kendilerini kaybetmeden ne kadar ileri gidebilir?
Ruby gerçekten anne mi, yoksa bir emir mi?
Filmin adı baştan itibaren dinî bir ağırlık taşıyor ve Harris bunu yalnızca başlıkta bırakmıyor. Vivica A. Fox’un oynadığı Ruby, kızlarının hayatında sıradan bir anne gibi durmuyor. Verdiği görev bir rica değil; yerine getirilmesi gereken bir emir gibi geliyor.
Babanın jenerikte yalnızca “Man” olarak yer alması da bu dili tamamlıyor. Sterling K. Brown’ın karakteri sürekli bağıran ya da karikatürleşmiş bir canavar değil. Sakin konuşabiliyor, gülümseyebiliyor, kendi hikâyesini anlatabiliyor. Tam da bu normallik onu daha rahatsız edici yapıyor.
Film kötülüğü grotesk bir dış görünüşe bağlamıyor. Karşınızdaki insan gündelik, ikna edici ve sakin olabilir. Geçmişte yaptıkları yine de ortadan kaybolmaz.
Neden bir intikam filmi gibi başlayıp western’e dönüşüyor?
Aleshea Harris kendi tiyatro oyununu sinemaya uyarlarken filmi kapalı bir sahne metnine dönüştürmüyor. Yol filmi, kara komedi, Southern Gothic ve western etkileri sürekli birbirine karışıyor. Geniş yollar, güneş altında kavrulan dış mekânlar ve iki kardeşin arabayla ilerlediği yolculuk, filmi modern bir kanun kaçağı hikâyesine yaklaştırıyor.
Bu tür değişimleri her zaman kusursuz değil. Film bazen ağır aile travmasından birkaç dakika içinde absürt mizaha geçebiliyor. Bazı yan karakterler de hikâyeye girip hızla kayboluyor. Yine de bu dengesizlik filmin dünyasına yabancı durmuyor; Is God Is zaten kontrollü ve düzgün bir intikam hikâyesi anlatmak istemiyor.
Kara Young’ın öfkesi neden filmi taşıyor?
Racine çok kolay tek notalı bir “öfkeli kadın” karakterine dönüşebilirdi. Kara Young buna izin vermiyor. Sertliği kadar kardeşine karşı korumacı tarafı da sürekli hissediliyor. Anaia’ya baktığında başka, dünyanın geri kalanına baktığında başka biri görüyoruz.
Mallori Johnson’ın daha sakin performansı bu enerjiyi dengeliyor. Sterling K. Brown ve Vivica A. Fox ise sınırlı sürelerinde filmin aile tarafını sıradan bir hesaplaşmadan çıkarıp neredeyse mitolojik bir çatışmaya yaklaştırıyor.
Bu oyunculuk dengesi önemli çünkü film giderek daha kanlı hâle geldikçe seyirciyi yalnızca şiddetin gösterisine bırakmıyor. Racine ile Anaia arasındaki bağ kopmaya başladığında, yolculuğun asıl bedeli de görünür oluyor.
İntikam neden filmi rahatlatmıyor?
Is God Isin en ilginç tarafı, intikamı temiz bir arınma gibi sunmaması. Birini öldürmek geçmişte yaşanan şeyi silmiyor. Bedendeki yaralar kaybolmuyor, çocukluk geri gelmiyor ve insan bir anda başka birine dönüşmüyor.
Racine ile Anaia’nın aynı olaydan sonra farklı yönlere savrulması tam da bu yüzden önemli. Film travmayı tek bir duyguya indirgemiyor. Öfke de sessizlik de aynı acının farklı sonuçları olabiliyor.
Harris karakterlerinin öfkesini haklı çıkarmak için onları kusursuzlaştırmıyor. İki kardeş hata yapıyor, birbirleriyle çatışıyor ve bazen seyircinin onlara yakın durmasını zorlaştırıyor. Film böylece intikam türünün en rahatlatıcı tarafını elinden alıyor: “Hesap soruldu ve her şey bitti” duygusunu.
Is God Is sonunda şu soruyu bırakıyor: Size yapılan kötülüğün hesabını sorduktan sonra, o kötülüğün sizde bıraktığı şeyle ne yapacaksınız?
Filmin asıl sertliği burada. Cevabı şiddette bulmuyor; şiddet bittikten sonra geriye kalan boşluğa bakıyor.