Diplomatları ve Dışişleri Dünyasını Konu Alan 8 Dizi

Washington üzerinde bir yolcu uçağının patlaması, ABD ile Birleşik Krallık arasındaki ilişkileri birkaç saat içinde krizin eşiğine getirir. Washington'daki Britanya Büyükelçisi Mark Brydon, saldırının ardından hem Amerikan yönetiminin baskısıyla hem de kendi hükümetinden gelen talimatlarla uğraşmak zorunda kalır. Olayın arkasındaki bağlantılar ortaya çıktıkça sıradan bir diplomatik kriz gibi görünen durumun çok daha geniş bir siyasi hesaplaşmanın parçası olduğu anlaşılır.

The State Within'i bu liste için değerli yapan şey, diplomatlığı arka plandaki şık resepsiyonlardan çıkarıp doğrudan karar masasının önüne getirmesi. Jason Isaacs'ın Mark Brydon'ı sürekli iki ülke arasında sıkışıyor; bir tarafta temsil ettiği hükümet, diğer tarafta birlikte çalışmak zorunda olduğu Amerikan makamları var. Dizinin 2000'lerin politik gerilimlerine özgü sert tonu bugün biraz eski görünebilir ama büyükelçilik binasını gerçek bir kriz merkezi gibi kullanması hâlâ etkili.

Altı bölümlük yapısı sayesinde The State Within uzun bir siyasi destana dönüşmeden diplomatik baskının nasıl çalıştığını gösteriyor. Büyükelçinin görevinin yalnızca ülkesini temsil etmek değil, bazen iki hükümet arasındaki kopuşu engellemek olduğunu hatırlatan dizilerden biri. Bugün çok konuşulmaması da onu bu seçkinin gerçek gizli cevherlerinden biri yapıyor.

Avustralya'nın Alice Springs kenti yakınlarındaki Pine Gap, ABD ile Avustralya tarafından ortak kullanılan son derece gizli bir istihbarat tesisidir. Bir füze saldırısının ardından merkezde çalışan ekip olayın kaynağını belirlemeye çalışırken iki ülkenin çıkarları giderek birbirinden ayrılmaya başlar. Amerikalı ve Avustralyalı görevliler aynı odada çalışsalar da hangi bilginin kiminle paylaşılacağı, kime sadık kalınacağı ve ittifakın sınırlarının nerede başladığı sürekli tartışma konusu olur.

Pine Gap klasik anlamda büyükelçilik dizisi değil; diplomasiyi istihbarat paylaşımının içinden anlatıyor. Dizinin iyi yakaladığı nokta, müttefik iki ülkenin aynı tehdide bakarken bile aynı sonucu istemeyebileceği gerçeği. Parker Sawyers ile Jacqueline McKenzie'nin karakterleri arasındaki gerilim de kişisel ilişkilerle devlet çıkarlarını birbirine karıştırmadan ilerliyor. Altı bölümlük kısa yapı bazen yan hikâyelere gereğinden fazla zaman ayırsa da ABD-Avustralya ittifakını merkezine alan televizyon dizisi sayısı zaten oldukça az.

Diplomasi yalnızca dışişleri bakanlıklarında yapılmıyor; istihbarat paylaşımı, askerî üsler ve güvenlik anlaşmaları da ülkeler arasındaki ilişkinin parçası. Pine Gap tam olarak bu gri bölgede duruyor. Bir müttefike ne kadar güvenilebileceği sorusunu sürekli açık tutması, diziyi standart casusluk hikâyelerinden daha ilginç hâle getiriyor.

Canberra'da çalışan siyasi gazeteci Harriet Dunkley, gölde bulunan bir cesedin ardından hükümetin üst kademelerine kadar uzanan bir bağlantının peşine düşer. Araştırması ilerledikçe Çin ile ABD arasında artan gerilimin Avustralya siyasetini ne kadar derinden etkilediğini görmeye başlar. Büyükelçilikler, istihbarat kurumları, savunma yetkilileri ve hükümet üyeleri aynı krizin farklı parçalarını kontrol etmeye çalışırken Harriet kendisini uluslararası bir güç mücadelesinin ortasında bulur.

Secret City'nin merkezinde bir gazeteci olduğu için dizi ilk bakışta mevcut gazetecilik listemize daha yakın duruyor. Fakat hikâyeyi ilginçleştiren asıl alan Canberra'nın Washington ile Pekin arasında kurmaya çalıştığı hassas denge. Anna Torv'un Harriet'i sürekli bilgi toplamaya çalışırken Jacki Weaver'ın siyasi oyunculuğu dizinin daha soğukkanlı tarafını oluşturuyor. Burada diplomasi çoğunlukla resmî görüşmelerden değil, hangi devletin hangi bilgiyi sakladığından okunuyor.

Avustralya'nın büyük güçler arasında nasıl pozisyon aldığı televizyon dizilerinde sık karşılaşılan bir konu değil. Secret City bu boşluğu politik komplo üzerinden dolduruyor. Gazetecilik tarafı güçlü olsa da ülkeler arasındaki nüfuz mücadelesini hikâyenin gerçek motorlarından biri hâline getirmesi, onu diplomasi seçkisinde tutmak için yeterli.

Yakın gelecekte Norveç hükümeti iklim krizi nedeniyle petrol ve doğal gaz üretimini durdurma kararı alır. Avrupa'nın enerji güvenliğinin tehlikeye girdiğini düşünen Avrupa Birliği'nin desteğiyle Rusya, Norveç üzerinde giderek artan bir baskı kurar. Açık bir savaş ilan edilmez; bunun yerine hükümet görüşmeleri, büyükelçilik temasları, ekonomik tehditler ve kontrollü askerî güç kullanımıyla Norveç'in egemenliği adım adım sınanır.

Occupied'ın ilginç yanı işgal fikrini tankların Oslo sokaklarına girmesinden çok diplomatik baskının yavaş yavaş normalleşmesi üzerinden kurması. Henrik Mestad'ın başbakanı her yeni tavizde ülkesini çatışmadan uzak tuttuğunu düşünürken seyirci verilen tavizlerin toplamının ne anlama geldiğini görüyor. Rus büyükelçiliğiyle yapılan görüşmeler ve Avrupa'nın enerji çıkarları diziyi basit bir Rusya-Norveç çatışmasından çıkarıyor. Üç sezona yayıldığında bazı politik hamleler zorlama hâle gelse de ilk dönemindeki gerilim oldukça özgün.

Bir ülkenin bağımsızlığını kaybetmesi için mutlaka resmen işgal edilmesi gerekir mi? Occupied üç sezon boyunca bu sorunun etrafında dolaşıyor. Diplomatik dilin bazen savaşın alternatifi, bazen de baskının daha sessiz biçimi olabileceğini göstermesi nedeniyle politik dizi sevenler için hâlâ ayrı bir yerde duruyor.

İngiliz-İsrailli iş insanı Nessa Stein, ailesinin geçmişte silah ticaretiyle bağlantılı şirketini devraldıktan sonra yönünü tamamen değiştirmeye çalışır. İsrail ile Filistin arasında iletişim altyapısı kurmayı hedefleyen projeleri onu Orta Doğu barış sürecinin dikkat çeken isimlerinden biri hâline getirir. Fakat önemli bir iş anlaşmasının ardından yaşanan cinayet, kaçırılma ve istihbarat faaliyetleri Nessa'yı Britanya hükümeti, MI6, CIA, İsrail ve Filistin yönetimi arasında giderek karmaşıklaşan bir mücadelenin içine çeker.

Hugo Blick sekiz bölüm boyunca diplomasiyle casusluğu birbirinden ayırmanın ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Maggie Gyllenhaal'ın Nessa'sı resmî bir diplomat değil ancak devletlerin konuşamadığı alanlarda aracılık yapan bir figüre dönüşüyor. Stephen Rea'nın MI6 görevlisi Hugh Hayden-Hoyle ile sahneleri dizinin temposunu belirlerken, Whitehall'dan Gazze'ye uzanan mekân değişimleri hikâyenin gerçekten uluslararası ölçekte yaşandığını hissettiriyor. Dizinin yoğun yapısı dikkat istiyor; arka planda bıraktığı küçük bilgilerin çoğu daha sonra önem kazanıyor.

The Honourable Woman diplomatik çözüm ile devlet çıkarının her zaman aynı şey olmadığını oldukça sert biçimde anlatıyor. Barış için çalışan insanların bile istihbarat servislerinin, şirketlerin ve hükümetlerin hesaplarından bağımsız hareket edemediği bir dünya kuruyor. Sekiz bölüm sonunda geriye kimin haklı olduğundan çok, bu kadar çok aktörün bulunduğu bir çatışmada güvenilecek bir taraf kalıp kalmadığı sorusu kalıyor.

Birgitte Nyborg yeniden hükümettedir ve bu kez Danimarka'nın dışişleri bakanı olarak görev yapmaktadır. Grönland'da büyük bir petrol rezervinin keşfedilmesi, çevre politikası gibi görünen bir konuyu kısa sürede uluslararası krize dönüştürür. Danimarka ve Grönland arasındaki hassas ilişkiye ABD ve Çin'in çıkarları da eklenince Birgitte, ülkesinin gerçek ağırlığının büyük güçler karşısında ne kadar sınırlı olduğunu görmek zorunda kalır.

Borgen'in diplomasi konusunda listedeki pek çok diziden daha ikna edici olmasının nedeni, büyük kararları tek bir dramatik konuşmayla çözmemesi. Birgitte bazen Grönland hükümetiyle, bazen Amerikan yetkililerle, bazen Çin'le ve bazen kendi başbakanıyla aynı anda pazarlık yapmak zorunda. Sidse Babett Knudsen karakterin yıllar içinde kazandığı siyasi deneyimi küçük jestlerde bile hissettiriyor. Grönland'ın Danimarka'yla tarihsel ilişkisini hikâyenin gerçek siyasi sorunu hâline getirmesi de dizinin yalnızca büyük güç rekabeti anlatmasını engelliyor.

Borgen'ın önceki sezonlarını izlememiş biri bile Power & Glory'nin temel çatışmasını takip edebilir. Fakat Birgitte'yi eskiden tanıyanlar için dışişleri bakanlığı dönemi ayrıca anlam kazanıyor; yıllarca iktidarı yönetmiş bir politikacının bu kez ülkesinin uluslararası sistemdeki sınırlı gücüyle yüzleşmesini izliyoruz. Diplomasi üzerine gerçekten bir şey söyleyen diziler arandığında listenin üst sıralarında olmayı fazlasıyla hak ediyor.

Eski CIA analisti Elizabeth McCord, görevdeki dışişleri bakanının ölümünün ardından ABD Başkanı tarafından beklenmedik biçimde göreve çağrılır. Yeni işi onu rehine krizlerinden savaş ihtimallerine, uluslararası anlaşmalardan yabancı hükümetlerle yapılan zorlu müzakerelere kadar sürekli değişen sorunlarla karşı karşıya bırakır. Elizabeth bir yandan Beyaz Saray içindeki politik dengelerle uğraşırken diğer yandan diplomatlar, büyükelçiler ve kendi dışişleri ekibiyle birlikte Amerikan dış politikasını yürütmeye çalışır.

Madam Secretary'nin altı sezon boyunca en iyi yaptığı şey, dışişlerini birkaç büyük krizden ibaret göstermemesi. Téa Leoni'nin Elizabeth'i bir bölümde savaşın önüne geçmeye çalışırken başka bir bölümde küçük görünen bir anlaşmanın maddeleri üzerinde pazarlık yapabiliyor. Dizinin televizyon kanalı formatından gelen bazı kolay çözümleri ve fazla düzenli sonuçlanan krizleri var; buna rağmen Dışişleri Bakanlığı'nın gündelik işleyişini bu kadar uzun süre merkezde tutan başka Amerikan dizisi bulmak kolay değil.

120 bölüm sonunda Madam Secretary adeta televizyon için hazırlanmış geniş bir dış politika arşivine dönüşüyor. Her hikâye aynı ağırlıkta değil ancak diplomasi, büyükelçilikler, dışişleri bürokrasisi ve uluslararası müzakereler üzerine bir liste hazırlanıyorsa Elizabeth McCord'u dışarıda bırakmak mümkün değil. Bu başlığın en doğrudan karşılıklarından biri.

Kariyerini dünyanın kriz bölgelerinde geçiren diplomat Kate Wyler, Afganistan'a gitmeye hazırlanırken kendisini beklenmedik biçimde ABD'nin Londra Büyükelçisi olarak atanmış bulur. İngiliz savaş gemisine düzenlenen saldırı iki ülkeyi hızla uluslararası bir krizin içine sürüklerken Kate hem saldırının arkasındaki ismi bulmaya hem de Washington ile Londra arasındaki ilişkiyi kontrol altında tutmaya çalışır. Bütün bunların yanında eski büyükelçi olan eşi Hal Wyler'ın kendi siyasi hamleleri de Kate'in işini sürekli zorlaştırır.

Debora Cahn diplomasi dünyasını şaşırtıcı biçimde gündelik ve dağınık gösteriyor. Kate bir devlet başkanıyla görüşmeye hazırlanırken kıyafet seçmekten basın açıklamasındaki tek bir kelimeye kadar onlarca ayrıntıyla uğraşıyor; birkaç dakika sonra aynı karakter savaş ihtimalini azaltacak gizli bir pazarlığın ortasına giriyor. Keri Russell ile Rufus Sewell arasındaki evlilik gerilimi de politik olaylardan kopuk değil çünkü Hal'in geçmiş bağlantıları ve müdahaleleri sürekli diplomatik süreci etkiliyor. Dizinin hızlı diyalogları zaman zaman olayları gereğinden fazla hızlandırsa da büyükelçilik hayatını canlı hissettirmekte çok başarılı.

The Diplomat bu listenin zirvesinde çünkü diplomasi burada yalnızca hikâyenin dekoru değil, karakterlerin yaptığı iş. Büyükelçilerden dışişleri bakanlarına, özel temsilcilerden istihbarat görevlilerine kadar herkes aynı krizin başka bir parçasını yönetiyor. Müzakerenin, kişisel ilişkilerin ve siyasi kariyer hesaplarının birbirine karıştığı bu dünya, diplomatların gerçekte ne yaptığını merak eden seyirci için güçlü bir başlangıç noktası sunuyor.