İskandinav dizileri denildiğinde çoğu kişinin aklına karanlık cinayet soruşturmaları ve Nordic Noir geliyor. Ancak Kuzey Avrupa televizyonunun en güçlü olduğu alanlardan biri de siyaset. Başbakanlık koridorlarından istihbarat servislerine, enerji krizlerinden uluslararası diplomasiye uzanan bu dizilerde tehdit çoğu zaman maskeli bir katilden değil; devletin kendisinden, siyasi çıkarlardan veya kapalı kapılar ardındaki anlaşmalardan geliyor.
En İyi İskandinav Politik Gerilim Dizileri
Bu seçkide klasik polisiye dizilerini özellikle dışarıda bıraktık. Buradaki ortak nokta; iktidarın nasıl kullanıldığı, devletlerin hangi noktada kendi ilkeleriyle çeliştiği ve siyasi kararların sıradan insanların hayatına nasıl ulaştığı. Başlıkta daha yaygın kullanım nedeniyle “İskandinav” ifadesini kullansak da liste İzlanda’yı da kapsayarak daha geniş Nordik televizyon coğrafyasına uzanıyor.
Daha klasik suç hikâyeleri arıyorsanız Suç Dünyasını En Gerçekçi Anlatan 10 Dizi seçkimize de göz atabilirsiniz.
10 Cold Courage (2020)
IMDb: 5.9
Yazarlar: David Joss Buckley, Brendan Foley
Oyuncular: Sofia Pekkari, Pihla Viitala, John Simm
Tür: Politik Gerilim, Suç, Gizem
Londra’da yaşayan iki Finlandiyalı kadın Lia ve Mari’nin yolu, güçlü insanların işlediği suçları ortaya çıkarmaya çalışan The Studio adlı gizli bir grupla kesişir. Grup bu kez yükselişteki politikacı Arthur Fried’i hedef alır. Lia’nın Fried’in seçim kampanyasına girmesiyle soruşturma, aşırı sağ çevreler ve geçmişte işlenmiş suçlarla birleşmeye başlar.
Cold Courage kusursuz bir dizi değil; IMDb puanının listedeki diğer yapımlardan belirgin biçimde düşük olması da tesadüf sayılmaz. Bazı yan hikâyeler ana komplonun önüne geçiyor ve sekiz bölüm içinde gereğinden fazla mesele açılıyor. Yine de Finlandiya kökenli karakterlerini Londra siyasetine taşıması ve seçim kampanyası, aşırı sağ ile yeraltı aktivizmini aynı hikâyede buluşturması ilginç. John Simm’in Arthur Fried’i özellikle iyi bir seçim; halka sunduğu politik yüz ile çevresindeki karanlık ilişkiler arasındaki fark dizinin merak duygusunu ayakta tutuyor.
9 The Girl from Oslo / Bortført (2021)
IMDb: 6.3
Yaratıcılar: Kyrre Holm Johannessen, Ronit Weiss-Berkowitz
Oyuncular: Anneke von der Lippe, Amos Tamam, Andrea Berntzen
Tür: Politik Gerilim, Drama
Norveçli Pia ile iki İsrailli genç Sina Çölü’nde silahlı bir grup tarafından kaçırılır. Kaçıranlar belirli tutukluların serbest bırakılmasını talep ederken Pia’nın annesi Alex, kızını kurtarmak için Norveç’ten İsrail’e gider. Fakat Alex’in yıllar önce Oslo barış görüşmeleri sırasında kurduğu ilişkiler, rehine krizinin kişisel olduğu kadar diplomatik bir geçmişi de olduğunu ortaya çıkarır.
Norveç ve İsrail ortak yapımı olan The Girl from Oslo, listenin coğrafi açıdan en farklı dizisi. Hikâye Oslo koridorlarında oturmaktan çok Norveç, İsrail ve Sina arasında gidip geliyor. Anneke von der Lippe’ın Alex’i diplomatlarla, eski tanıdıklarla ve güvenlik bürokrasisiyle uğraşırken mesele giderek bir annenin kurtarma girişiminin ötesine geçiyor. Bazı tesadüfler hikâyeyi fazla kolaylaştırsa da diplomasi ile kişisel geçmişi birbirine bağlama biçimi diziyi sıradan rehine gerilimlerinden ayırıyor.
8 Greyzone / Gråzon (2018)
IMDb: 7.4
Yaratıcılar: Morten Dragsted, Oskar Söderlund, Mikkel Bak Sørensen
Oyuncular: Birgitte Hjort Sørensen, Ardalan Esmaili, Joachim Fjelstrup
Tür: Gerilim, Casusluk, Drama
Drone teknolojisi konusunda uzman mühendis Victoria Rahbek, üzerinde çalıştığı sistem nedeniyle bir terör hücresinin hedefi olur. Victoria’nın kendi evinde rehin tutulması ve oğlunun hayatıyla tehdit edilmesi sırasında Danimarka ve İsveç güvenlik servisleri yaklaşan saldırının izini sürmektedir. Victoria ise dışarıdan normal hayatına devam ediyormuş gibi görünmek zorundadır.
Greyzone büyük siyasi konuşmalar yerine bir terör saldırısının hazırlık sürecine odaklanıyor. Birgitte Hjort Sørensen’in sürekli kontrol altında tutulan Victoria’sıyla Ardalan Esmaili’nin Iyad’ı arasındaki sahneler dizinin gerilimini taşıyor; özellikle aynı evde geçen uzun bölümlerde durum iyice klostrofobik hale geliyor. Güvenlik servislerinin operasyonları hikâyenin diğer yarısını oluştururken drone teknolojisi de süs olarak kalmıyor. Politik tarafı listedeki ilk yapımlar kadar ağır değil, fakat devlet güvenliği ve modern terörizm üzerine kurduğu hikâye gayet sağlam.
7 The Minister / Ráðherrann (2020–)
IMDb: 7.0
Yazarlar: Birkir Blær Ingólfsson, Jónas Margeir Ingólfsson
Oyuncular: Ólafur Darri Ólafsson, Aníta Briem, Þorvaldur Davíð Kristjánsson
Tür: Politik Drama, Psikolojik Drama
Benedikt Ríkharðsson alışılmış siyasetçi profilinden oldukça uzaktır. Doğrudan konuşması ve sıra dışı çıkışları seçmende karşılık bulunca kendisini İzlanda başbakanlığına kadar uzanan beklenmedik bir yükselişin içinde bulur. Ancak iktidara yaklaşırken davranışları giderek daha öngörülemez hale gelir ve çevresindeki insanlar Benedikt’in siyasi kararlarıyla ruhsal durumu arasındaki çizgiyi anlamaya çalışır.
The Minister, listedeki en sakin yapım ve klasik anlamda gerilim dizisi sayılmaz. Buna rağmen başbakanlık makamını bu kadar kişisel bir açıdan ele alması nedeniyle burada olmayı hak ediyor. Ólafur Darri Ólafsson bazen son derece karizmatik, birkaç dakika sonra çevresindeki herkesi endişelendirebilecek bir Benedikt yaratıyor. Dizi de karakterini kolayca “çılgın politikacı” karikatürüne çevirmiyor. Devleti yöneten kişinin giderek kontrolünü kaybetmesi ile çevresindeki insanların sistemi ayakta tutma çabası arasındaki gerilim oldukça sıra dışı.
6 Agent Hamilton (2020–2022)
IMDb: 6.8
Geliştiren: Petter S. Rosenlund
Oyuncular: Jakob Oftebro, Nina Zanjani, Annika Hallin
Tür: Casusluk, Politik Gerilim, Aksiyon
Stockholm’de peş peşe gerçekleşen bombalı saldırılar ve siber saldırılar İsveç güvenlik servislerini alarma geçirir. ABD’de özel eğitim almış Carl Hamilton ülkesine döndüğünde soruşturmanın içine çekilir. Ancak izler yalnızca teröristlere değil; İsveç, Rusya ve Amerika’nın istihbarat yapılanmalarına da uzanmaktadır.
Jan Guillou’nun yıllardır farklı uyarlamalara konu olan ajanı bu kez günümüz Avrupa’sına taşınıyor. Jakob Oftebro’nun Hamilton’ı James Bond gibi odaya girdiği anda dikkatleri üzerine çeken bir ajan değil; çoğu zaman kime güveneceğini kendisi de kestiremeyen daha soğuk bir karakter. Dizi politik tartışmadan çok casusluk tarafına yaslanıyor ve listedeki diğer yapımlara göre aksiyonu daha fazla. Stockholm’den Hamburg’a uzanan operasyonlar, istihbarat servisleri arasındaki güvensizlik ve devletlerin kendi müttefiklerine bile mesafeli yaklaşması sayesinde politik gerilim sınırının içinde kalıyor.
5 Conspiracy of Silence / Ingen utan skuld (2018)
IMDb: 6.6
Yaratıcılar: Peter Arrhenius, Malin Lagerlöf, Fredrik T. Olsson
Oyuncular: Jens Hultén, Vera Vitali, Halina Reijn
Tür: Politik Gerilim, Suç, Drama
Yaklaşık otuz yıldır öldüğü sanılan eski silah tüccarı Robert Kastell İsveç’e geri döner. Dönüşünün tek nedeni vardır: Uluslararası silah ticaretinin güçlü isimlerinden Anders Spetz’i durdurmak. Aynı kişinin peşinde olan eski gazeteci Rolf Höglund’la yolları kesiştiğinde mesele kişisel bir hesaplaşmadan çıkarak siyaset ve savunma sanayisinin içine uzanır.
Conspiracy of Silence listedeki daha düşük profilli yapımlardan biri ama konusuyla ayrı bir yer açıyor. İsveç’in dışarıdan bakıldığında barışçıl görünen siyasi kimliğiyle silah ihracatı arasındaki çelişkiyi doğrudan hikâyesinin içine alıyor. Jens Hultén’in ketum Robert’ı da alışılmış temiz yüzlü televizyon kahramanlarından değil; geçmişinin ağırlığını yanında taşıyor. Sekiz bölümlük yapı bazen çok sayıda bağlantıyı aynı anda kurmaya çalışsa da politik gerilim sevenlerin kolay kolay karşılaşmadığı bir konuya girmesi onu iyi bir keşif yapıyor.
4 Furia (2021–)
IMDb: 7.1
Yaratıcı: Gjermund Eriksen
Oyuncular: Ine Marie Wilmann, Pål Sverre Hagen, Hallvard Holmen
Tür: Politik Gerilim, Suç, Drama
Polis memuru Asgeir geçmişinden uzaklaşmak için kızıyla birlikte Norveç’in sakin bir kasabasına taşınır. Yerel bir mülteci merkezindeki olayların ardından Ragna adlı gizemli bir kadınla karşılaşması, onu Avrupa’ya yayılan aşırı sağ yapılanmaların içine çeker. Görünürde küçük bir kasaba meselesi olan olaylar kısa sürede Berlin’e ve seçim siyasetinin merkezine kadar uzanır.
Furia ilk bölümlerde tanıdık bir Nordic Noir dizisi gibi başlayıp giderek çok daha politik bir yere gidiyor. Özellikle Ine Marie Wilmann’ın Ragna’sı dizinin en ilginç karakteri; içine sızdığı aşırı sağ çevrelerde kullandığı kimlik ile gerçek kişiliği arasındaki sınır sürekli geriliyor. Sosyal medya propagandası, siyasi kutuplaşma ve radikalleşme gibi güncel meseleleri hikâyeye eklerken tamamen fikir tartışmasına dönüşmemesi önemli. Bazı bölümlerde olay örgüsü fazlasıyla büyüse de listedeki en sert ve hızlı dizilerden biri.
3 Nobel (2016)
IMDb: 8.0
Yazarlar: Mette M. Bølstad, Stephen Uhlander
Oyuncular: Aksel Hennie, Danica Curcic, Anders Danielsen Lie
Tür: Politik Gerilim, Savaş, Drama
Norveç Özel Kuvvetleri’nde görev yapan Erling Riiser, Afganistan’daki operasyonların ardından ülkesine döner. Geride bıraktığını düşündüğü savaş ise kısa sürede Oslo’daki hayatına kadar gelir. Askerî operasyonlar, Norveç dış politikası, ekonomik çıkarlar ve Nobel Barış Ödülü çevresindeki siyasi hesaplar aynı dosyanın parçalarına dönüşmeye başlar.
Sekiz bölümlük Nobel, savaşın cephedeki kısmını anlatmakla yetinmemesiyle özellikle iyi. Erling sahada verilen emirlerin sonucuyla uğraşırken eşi Johanne dışişleri bürokrasisinin içinden aynı olayların başka yüzünü görüyor. Aksel Hennie karakterin asker disiplinini ve giderek büyüyen şüphesini fazla gösterişli oynamadan taşıyor. Dizinin Norveç’i sürekli barışçı ve ahlaken güvenli bir ülke olarak sunmayı reddetmesi de hikâyeyi daha ilginç hale getiriyor. Çok konuşulmamasına rağmen listedeki en sağlam mini dizilerden biri.
2 Borgen (2010–2022)
IMDb: 8.4
Yaratıcı: Adam Price
Oyuncular: Sidse Babett Knudsen, Birgitte Hjort Sørensen, Søren Malling
Tür: Politik Drama
Danimarka’daki genel seçimlerin beklenmedik sonucu, küçük bir merkez partisinin lideri Birgitte Nyborg’u ülkenin ilk kadın başbakanı yapar. Nyborg iktidara geldiğinde seçim kazanmanın işin kolay kısmı olduğunu görür. Koalisyon ortakları, parti içi hesaplar, medya baskısı ve özel hayatı artık verdiği her kararın parçasıdır.
Borgen‘da gizli örgütlere ya da büyük komplolara ihtiyaç yok. Bir bakanlık dağılımı veya televizyon röportajı bazen başka dizilerin silahlı çatışmalarından daha gergin olabiliyor. Sidse Babett Knudsen’in Birgitte’si idealist bir siyasetçiden iktidarın bedelini bilen daha karmaşık bir figüre dönüşürken dizi de kolay kahraman-kötü ayrımlarından uzak duruyor. Basının siyaset üzerindeki etkisini ayrıca Katrine Fønsmark ve Kasper Juul gibi karakterlerle takip etmesi dünyasını iyice zenginleştiriyor. Siyasi dizilere mesafeli olan biri için bile başlamak adına listenin en güvenli tercihi.
1 Occupied / Okkupert (2015–2020)
IMDb: 7.6
Yaratıcı / Geliştiren: Karianne Lund, Erik Skjoldbjærg, Jo Nesbø
Oyuncular: Henrik Mestad, Ane Dahl Torp, Eldar Skar
Tür: Politik Gerilim, Drama
Yakın gelecekte Norveç hükümeti iklim krizine karşı petrol ve doğal gaz üretimini durdurmaya karar verir. Avrupa’nın enerji güvenliği tehlikeye girince Rusya, Avrupa Birliği’nin desteğiyle Norveç’e müdahale eder. Fakat ortada tankların sokaklarda dolaştığı klasik bir işgal yoktur. Hükümet görevde kalır, kurumlar çalışmaya devam eder ve ülke görünürde hâlâ bağımsızdır.
Occupied‘ın en iyi fikri tam da burada yatıyor: İşgalin başladığı çizgiyi bulmak kolay değil. Başbakan Jesper Berg sürekli daha büyük bir çatışmayı önlemek için taviz vermek zorunda kalırken siyasetçiler, gazeteciler ve sıradan insanlar hangi noktada uzlaşmanın teslimiyete dönüştüğünü sorgulamaya başlıyor. Jo Nesbø’nun çıkış fikrinden geliştirilen dizi, enerji politikasını şaşırtıcı derecede sürükleyici bir siyasi krize dönüştürüyor. Üç sezon boyunca ölçeğini büyütürken asıl ilgisini güç, bağımsızlık ve siyasi pragmatizm üzerinde tutması da onu klasik işgal hikâyelerinden ayırıyor.
