En İyi Seri Katil Filmleri: Sinemanın En Karanlık 15 Suç ve Gerilim Filmi

FBI ajanı Lee Harker, yıllardır çözülemeyen ve birbirleriyle doğrudan bağlantısı görünmeyen aile cinayetlerini araştırmakla görevlendirilir. Olay yerlerinde gizemli şifreler bırakan Longlegs adlı kişinin vakalarla ilişkisi ortaya çıktıkça soruşturma Harker'ın kendi geçmişine kadar uzanır.

Osgood Perkins filmi klasik polis soruşturmasından çok uğursuz bir kâbus gibi kuruyor. Maika Monroe'nun içine kapanık Harker'ı ile Nicolas Cage'in ölçüsüz ve rahatsız edici Longlegs'i arasındaki karşıtlık özellikle iyi çalışıyor. Perkins boş koridorları, kapı aralıklarını ve kadrajın kenarlarını sürekli tehdit altında tutarak filmin büyük bölümünü huzursuz bir bekleyişe dönüştürüyor.

Hikâyenin doğaüstü tarafa açılması herkese aynı ölçüde işlemeyebilir. Yine de Longlegs, son yıllarda seri katil temasını kullanan ana akım korku filmleri arasında kendine ait bir görüntüsü ve sesi olan yapımlardan biri.

Adelaide'ın yoksul banliyölerinden birinde yaşayan genç Jamie, ailesinin hayatına giren John Bunting'le yakınlaşır. Başlangıçta çevresindeki insanlara güven veren Bunting'in gerçek yüzü yavaş yavaş ortaya çıkarken Jamie de Avustralya tarihinin en korkunç suç vakalarından birinin içine çekilir.

Justin Kurzel gerçek Snowtown cinayetlerini sansasyonel bir suç hikâyesine çevirmiyor. Daniel Henshall'ın Bunting'i bağırıp çağıran bir canavardan çok çevresindeki insanların güvenini kazanabilen sıradan bir adam gibi oynaması filmi daha rahatsız edici yapıyor. Evler, arka bahçeler ve kasvetli banliyö görüntüleri de neredeyse belgesel kadar çıplak.

Snowtown kolay seyredilen bir film değil. Seri katil sinemasının zeki katil ile dedektif arasındaki oyunlarından uzak durup şiddetin sıradan insanların hayatına nasıl sızabildiğine bakıyor. Gerçek vakaya yaklaşımındaki sertlik, filmi benzerlerinden daha ağır bir yerde tutuyor.

Küçük bir Fransız kasabasında öğretmenlik yapan Hélène, kasap Popaul ile yakın bir arkadaşlık kurar. İkilinin ilişkisi ilerlerken bölgede genç kadınların öldürüldüğü cinayetler yaşanmaya başlar ve Hélène'in karşısındaki adam hakkında bildiğini sandığı şeyler giderek belirsizleşir.

Claude Chabrol cinayetlerin peşinden koşmak yerine Hélène ile Popaul arasındaki tuhaf yakınlığa odaklanıyor. Stéphane Audran'ın mesafeli Hélène'i ile Jean Yanne'ın hem sempatik hem huzursuz edici Popaul'ü, filmin büyük bölümünü sakin bir karakter hikâyesi gibi taşıyor. Cinayetlerin bu gündelik hayatın hemen kıyısında durması yeterince ürkütücü.

Le Boucher bugün bile alışılmadık derecede sakin bir seri katil filmi. Suçtan çok şüphe, yakınlık ve bir insan hakkında öğrenmek istemediğimiz şeylerle ilgileniyor. Chabrol'ün soğukkanlı yaklaşımı sayesinde aradan geçen onca yıla rağmen eskimiş görünmüyor.

Bir belgesel ekibi, cinayetleri günlük hayatının sıradan bir parçası gibi anlatan Ben adlı katili takip etmeye başlar. Başlangıçta yalnızca gözlemci olduklarını düşünen ekip, zaman geçtikçe Ben'in suçlarına giderek daha fazla yaklaşır ve kamera ile suç arasındaki mesafe ortadan kalkar.

Benoît Poelvoorde'un Ben'i konuşkan, komik ve zaman zaman şaşırtıcı derecede sempatik olabiliyor. Cinayet yöntemleri hakkında verdiği absürt dersler ilk anda kara mizah gibi çalışırken belgesel ekibinin davranışları değiştikçe neye güldüğünüz konusunda huzursuz olmaya başlıyorsunuz. Sahte belgesel biçimi burada gerçekten keskin bir hiciv aracına dönüşüyor.

Man Bites Dog yalnızca bir seri katili değil, şiddeti izleyen ve kaydeden kamerayı da hedef alıyor. Bazı sahneleri hâlâ oldukça ağır; filmin asıl kışkırtıcılığı ise sadece gösterdiklerinde değil, seyirciyi zaman zaman suç ortaklığına yakın bir yere çekmesinde.

Florida'da seks işçiliği yapan Aileen Wuornos, Selby Wall ile tanışmasının ardından hayatını değiştirebileceğine inanmaya başlar. Fakat geçimini sağlamaya çalışırken yaşadığı olaylar onu giderek cinayetlerle iç içe bir hayata sürükler. Film, gerçek Wuornos vakasından hareket ediyor.

Charlize Theron'un fiziksel dönüşümü ilk bakışta dikkat çekiyor ama performansı bunun çok ötesinde. Wuornos'un öfkesini, savunmacı tavırlarını, ani duygu değişimlerini ve Selby'nin yanında ortaya çıkan kırılganlığını aynı karakterde tutabiliyor. Patty Jenkins de Wuornos'u temize çıkarmadan onu yalnızca gazete manşetlerindeki bir canavara indirgemiyor.

Monster klasik anlamda bir katil avı değil; cinayetleri işleyen kişinin yanında kalmayı seçiyor. Bu tercih filmi rahatsız edici ama insani bir yere götürüyor. Theron'un Oscar kazanan performansı da aradan geçen yıllara rağmen filmin en büyük kozu.

Eski FBI profilcisi Will Graham, aileleri hedef alan bir seri katili bulmak için göreve geri döner. Katilin düşünce biçimini anlamaya çalışan Graham, soruşturma sırasında daha önce yakaladığı ve kendisini neredeyse öldüren Hannibal Lecktor'dan da yardım almak zorunda kalır.

Michael Mann'ın soğuk renkleri, geniş boşlukları ve 1980'lere özgü müzik tercihleri Manhunter'a sonraki Hannibal uyarlamalarından tamamen farklı bir kimlik veriyor. William Petersen'in Graham'ı suç mahallerine baktıkça kendi zihninin sınırlarını zorlayan kırılgan bir profilci. Tom Noonan'ın Francis Dollarhyde'ı ise filmin ilerleyen bölümlerinde beklenmedik ölçüde hüzünlü bir karaktere dönüşüyor.

Thomas Harris'in dünyasını sinemaya taşıyan ilk film olan Manhunter uzun süre The Silence of the Lambs'ın gölgesinde kaldı. Bugün Michael Mann'ın en karakteristik işlerinden biri ve seri katil profilciliğini merkeze alan modern polisiyelerin önemli öncülerinden.

Chicago'da yaşayan Henry, eski hapishane arkadaşı Otis'in yanına taşınır. Cinayet işlemeyi hayatının olağan bir parçası haline getirmiş olan Henry kısa süre sonra Otis'i de kendi dünyasına çekerken, Otis'in kız kardeşi Becky ile beklenmedik bir yakınlık kurar.

John McNaughton filmi polis soruşturması, zekice ipuçları ya da gösterişli bir katil mitolojisiyle süslemiyor. Michael Rooker'ın Henry'si çoğu zaman ürkütücü derecede sakin. Suçların plansız ve gündelik biçimde gerçekleşmesi de seri katili olağanüstü bir figüre dönüştüren tür alışkanlıklarının tam tersine gidiyor.

Henry: Portrait of a Serial Killer düşük bütçesini avantaja çeviren sert ve kirli bir film. Cinayetleri eğlenceli bir gösteriye dönüştürmek istemediği için rahatsız ediciliği yıllar sonra bile azalmadı. Michael Rooker'ın kariyerindeki en unutulmaz performanslardan biri de burada.

Film stüdyosunda çalışan ve boş zamanlarında fotoğraf çeken Mark Lewis, kadınları öldürürken onların son anlarını kamerasıyla kaydeder. Komşusu Helen ile kurduğu ilişki ilerledikçe Mark'ın kamera, korku ve çocukluğuyla ilgili saplantılarının geçmişi de ortaya çıkmaya başlar.

Michael Powell seyirciyi daha ilk dakikalarda katilin kamerasının arkasına yerleştiriyor. Karlheinz Böhm'ün çekingen ve neredeyse utangaç Mark'ı beklenen seri katil görüntüsünden oldukça uzak. Filmin kamera, bakma, kaydetme ve seyretme arasındaki rahatsız edici ilişkiyi 1960 yılında bu kadar açık biçimde kurcalaması hâlâ şaşırtıcı.

Gösterime çıktığında Powell'ın kariyerine büyük zarar veren Peeping Tom zamanla İngiliz korku sinemasının temel filmlerinden biri olarak yeniden değerlendirildi. Özellikle seyircilik ve röntgencilik üzerine söyledikleri nedeniyle bugün yalnızca tarihsel bir merak olarak kalmıyor.

Dedektif Kenichi Takabe, birbirinden bağımsız kişilerin işlediği bir dizi cinayeti araştırır. Katiller suçlarını kabul etse de neden yaptıklarını açıklayamaz ve bütün vakalarda benzer bir iz bulunur. Soruşturmanın yolu hafızasını sürekli kaybediyor gibi görünen Mamiya adlı gizemli bir adama çıkar.

Kiyoshi Kurosawa alışıldık seri katil filmlerindeki kovalamaca duygusunu neredeyse tamamen ortadan kaldırıyor. Masato Hagiwara'nın Mamiya'sı tehditkâr davranmak yerine aynı basit soruları tekrar tekrar soruyor; buna rağmen onun bulunduğu her konuşma garip bir huzursuzluk taşıyor. Kōji Yakusho'nun giderek yorulan Takabe'si de filmin sessiz ritmine çok yakışıyor.

Cure cevaplarını kolay vermeyen filmlerden. Polisiye gibi başlayıp çok daha karanlık ve belirsiz bir yere ilerliyor. Kurosawa'nın sakin, boşluklu ve tekinsiz yaklaşımı onu modern Japon korku sinemasının en önemli yapımlarından biri haline getirdi.

Berlin'de çocukları hedef alan bir katilin yakalanamaması bütün şehri korkuya sürükler. Polisin yoğun baskısı suç dünyasının işlerini de aksatınca, polislerle yeraltı örgütleri aynı adamı birbirlerinden bağımsız biçimde aramaya başlar.

Fritz Lang'ın ilk sesli filminde sesi kullanma biçimi bugün bile şaşırtıcı. Katili çoğu zaman görmeden önce ıslığını duyuyoruz ve Peter Lorre'nin Hans Beckert'i filmin büyük bölümünde kalabalığın içinde kaybolabilecek sıradan bir adam gibi duruyor. Polis soruşturmasıyla suçluların toplantılarını paralel kuran bölümler ise modern polisiye sinemanın birçok alışkanlığını daha 1931'de gösteriyor.

M yalnızca seri katil sinemasının değil, psikolojik suç filmlerinin de temel yapıtlarından biri. Son bölümlerde avcılarla av arasındaki çizgiyi bulanıklaştırması ve Peter Lorre'nin performansı filmi neredeyse yüz yıl sonra hâlâ canlı tutuyor.

Patronundan para çalan Marion Crane şehirden kaçar ve yağmurlu bir gecede yol üzerindeki Bates Motel'e sığınır. Motelin genç sahibi Norman Bates, annesiyle birlikte yakındaki büyük evde yaşamaktadır. Marion'ın burada verdiği mola, motel çevresinde giderek büyüyen karanlık bir hikâyenin başlangıcına dönüşür.

Hitchcock filmin yönünü seyircinin ayağının altından çekmek konusunda hâlâ ders niteliğinde bir iş çıkarıyor. Anthony Perkins'in Norman'ı utangaç gülümsemesi, kekelemesi ve bir anda değişebilen bakışlarıyla sinema tarihinin en tanınabilir karakterlerinden biri. Bernard Herrmann'ın keskin yaylıları ve Bates Motel'in siyah-beyaz görüntüsü de artık sinema hafızasının parçası.

Psycho'nun sürprizlerinden habersiz izleyici bulmak bugün zor, fakat film yalnızca sürprizleri sayesinde yaşamıyor. Kurgu, oyunculuk ve seyircinin kimin hikâyesini takip ettiğine dair beklentileriyle oynama biçimi hâlâ son derece modern.

1980'lerin Güney Kore'sinde kadınların öldürülmesi üzerine yerel polis dedektifi Park Doo-man soruşturmaya başlar. Seul'den gelen dedektif Seo Tae-yoon'un daha sistemli yöntemleriyle yerel polislerin kaba yaklaşımı çatışırken cinayetler devam eder ve ekip giderek çaresizleşir.

Bong Joon Ho bir seri katil soruşturmasının içine kara mizahı, polis şiddetini, bürokrasiyi ve dönemin Güney Kore'sini rahatça yerleştiriyor. Song Kang-ho'nun Park'ı ilk başta neredeyse komik bir polisken soruşturma ilerledikçe yüzündeki kendinden emin ifade yavaş yavaş kayboluyor. Film komediyle karanlık arasında geçiş yaparken vakayı hiçbir zaman hafife almıyor.

Memories of Murder'ın unutulmazlığı yalnızca suçun kendisinde değil, cevaba ulaşamamanın insanlarda bıraktığı izde. Bong Joon Ho'nun kariyerindeki en güçlü filmlerden biri ve polisiye biçimini çok daha geniş bir toplumsal tabloya açmayı başarıyor.

FBI Akademisi öğrencisi Clarice Starling, kadınları kaçırıp öldüren bir seri katili bulmaya çalışan soruşturmaya dahil edilir. Katilin düşünce biçimini anlayabilmek için hapisteki psikiyatrist ve katil Hannibal Lecter ile görüşmeye başlayan Clarice, her konuşmada Lecter'ın psikolojik oyunlarıyla karşı karşıya kalır.

Jonathan Demme'nin yakın planları Clarice ile Lecter'ın görüşmelerini basit sorgu sahnelerinden çok daha yoğun hale getiriyor. Anthony Hopkins'in son derece kontrollü Lecter'ı kadar Jodie Foster'ın Clarice'i de önemli; Foster karakterin tedirginliğini saklamaya çalışırken mesleki ciddiyetini hiç bırakmıyor. İkilinin karşılıklı sahneleri filmin gerçek merkezi.

The Silence of the Lambs polisiye, korku ve psikolojik gerilimi olağanüstü temiz biçimde bir araya getiriyor. Beş büyük Oscar kategorisinin tamamını kazanan nadir filmlerden biri olması bir yana, Clarice ile Lecter arasındaki ilişki tür sinemasının en unutulmaz karakter karşılaşmalarından.

Emekliliğine günler kalan dedektif William Somerset, şehre yeni atanan genç David Mills ile birlikte sıra dışı bir cinayet vakasını araştırmaya başlar. Kurbanların yedi ölümcül günahla bağlantılı biçimde seçildiğinin anlaşılmasıyla soruşturma, cinayetleri büyük bir planın parçaları olarak tasarlayan bir katilin peşine düşer.

David Fincher'ın isimsiz, kirli ve sürekli yağmur altındaki şehri filmin karamsarlığını daha ilk dakikadan kuruyor. Morgan Freeman'ın sabırlı ve yorgun Somerset'i ile Brad Pitt'in aceleci Mills'i arasındaki fark soruşturmanın ritmini taşıyor. Cinayetlerin çoğunu doğrudan göstermek yerine geride bıraktıkları görüntüler üzerinden ilerlemesi de Se7en'ı basit bir şok filmine dönüşmekten kurtarıyor.

Se7en 1990'ların seri katil sinemasındaki büyük dönüm noktalarından biri. Sonraki yıllarda sayısız karanlık polisiye onun görüntüsünü ve yapısını taklit etti; Fincher'ın filmi ise hâlâ taklitlerinin büyük bölümünden daha sert ve daha kontrollü.

1960'ların sonunda Kuzey Kaliforniya'da cinayetler işleyen Zodiac, gazetelere gönderdiği mektuplar ve şifrelerle hem polisi hem basını peşine takar. San Francisco Chronicle karikatüristi Robert Graysmith zamanla vakaya saplantılı biçimde bağlanırken gazeteci Paul Avery ve dedektif Dave Toschi de yıllarca sürecek soruşturmanın içine çekilir.

David Fincher burada Se7en'daki tür gerilimini tekrarlamak yerine soruşturmanın yıllara yayılan yıpratıcılığına odaklanıyor. Jake Gyllenhaal'ın Graysmith'i ipuçlarını birleştirdikçe hayatındaki diğer her şeyi geri plana iterken Mark Ruffalo'nun Toschi'si daha sessiz bir tükeniş yaşıyor. Dosyalar, telefon konuşmaları ve tarih atlamaları filmin gerilimini cinayet sahneleri kadar taşıyor.

Zodiac'ın sıra dışı tarafı seyirciye kusursuz bir çözüm sunmaya çalışmaması. Film zamanla katilin kimliğinden çok cevabı bulma saplantısına dönüşüyor. Fincher'ın ayrıntıcılığı ve sabrı sayesinde gerçek suç sinemasının en güçlü örneklerinden biri olarak kalıyor.